© anoXmous @ http://thepiratebay.sx/user/Zen_Bud
Châu Phi.
Chốn Hoang dã vĩ đại đang vươn mình này
là ngôi nhà đối với vài loài động vật quyến rũ nhất và hiếm có nhất của hành tinh này.
Một vài loài ở đây thì hiền hòa và sống gần gũi với loài khác,
trong khi các loài kia là những giống thú săn mồi ăn thịt dữ tợn và hung hăng
chúng mang nỗi sợ hãi đến tận trung tâm hoang dã của lục địa này.
Chúng ta sẽ theo dõi vài loài động vật lạ thường này
và xem chúng tồn tại ra sao
trong khung cảnh không khoan dung và cằn cỗi này.
Chúng ta cũng chứng kiến những thử thách mà chúng chống chọi
và các mối quan hệ chúng xây dựng.
Vài loài ở đây đã học được cách thích nghi để tồn tại
theo những cách bất thường và kỳ lạ.
Những loài khác thì phải làm những cuộc di cư bầy đàn khổng lồ xuyên qua lục địa
để tìm kiếm thức ăn và nước.
Những loài nào đó thì lại xây dựng những mối quan hệ chủng loài chặt chẽ để sống cả đời
bằng cách chung sức và tình bạn để tồn tại.
Nhưng các loài kia tồn tại bằng cách sử dụng xâm lấn, sức mạnh và bản năng.
Có loài tồn tại chỉ đơn giản là làm những gì có thể.
Đây là một hệ sinh thái đa dạng và tương phản
mà nó là nguồn sinh sống của một số loài có đặc tính thực sự kinh ngạc.
Những nguy cơ mà phong cảnh này giới thiệu với vài loài động vật
đã dẫn tới nhiều cách sự thích nghi tiến hóa ngạc nhiên
và cách ứng xử được chuyên biệt hóa cao độ.
Vùng đất như này, được biết đến là Savanna,
bao phủ 20% địa cầu.
Chưa hết, nó còn là một kiểu vùng đất mà thật ngạc nhiên chúng ta ít biết đến.
Nước, nguồn cung cấp của sự sống và môi trường sống này dành cho nhiều loài động vật Châu Phi.
Nhưng có thể điều ngạc nhiên nhất về Châu Phi
lại là những cuộc đấu tranh không thể tin được mà những loài động vật này phải chịu đựng
để đến được nơi có nước và tồn tại.
Hàng tá các chủng loài lao mình vào
các cuộc hành trình đầy gian khổ liên tiếp quanh Savana,
đi từ nguồn nước này đến nguồn nước khác đơn giản chỉ để tồn tại.
Không ở nơi nào trên địa cầu này lại là một hành trình ồ ạt được lao vào
bởi một lượng động vật khổng lồ như vậy.
Và không nơi nào trên Trái đất lại là cuộc di cư đầy rẫy nguy hiểm.
Với những con thú ăn thịt ở mọi ngóc ngách,
và nguy hiểm lại ẩn nấp trong cái mà giữ chúng tồn tại,
không có gì ngạc nhiên rằng rất nhiều động vật đã bỏ mạng dọc đường.
Để nhìn cuộc di cư vĩ đại này trong một phạm vi,
chúng ta hãy nhìn vào một kiểu di cư điển hình của loài linh dương trải qua trong một năm.
Đi qua những chặng đường vô cùng dài trong nhiều tháng đến khi kết thúc,
những con vật này đi xung quanh Công viên Quốc gia Serengeti liên tục.
Di chuyển đến và đi từ mỗi nguồn nước.
Chúng phải liên tục di chuyển.
Theo một cách nào đó thì những con vật này ứng xử như là cuốn lịch của tự nhiên,
xuất hiện ở một điểm khác mỗi tháng.
Bởi vậy những con vật này thực sự là nhưng kẻ du hành vĩ đại nhất của tự nhiên.
Nhưng khi những kẻ du hành vĩ đại này liên hợp với ngựa vằn,
chúng trở thành một trong những cảnh đẹp ấn tượng nhất từng thấy trong tự nhiên.
Dọc đường lũ linh dương đi qua những loài động vật Châu Phi khác, như là hà mã.
Mặc dù chúng trông có vẻ hiền lành,
nhưng hà mã lại là một trong những loài hung dữ nhất và không thể lường trước được.
Những cái ngáp mà chúng thường làm thì thực sự lại chính là một dạng của hăm dọa.
Các con hà mã muốn tập trung lại thành nhóm trong những cái đầm có thể chứa tới cả trăm con hà mã
Những cái đầm này thường được chỉ huy bởi một con hà mã đực mạnh nhất.
Một con hà mã trưởng thành đầy đủ có thể nặng đến 3 tấn
và có thể chạy đến tốc độ 29km/h.
Một con hà mã trưởng thành có thể nhịn thở trong 20 phút,
bơi hoặc đi bộ dọc tầng phủ lòng sông để tránh nguy hiểm.
Cái tên "hippopotamus" hay gọi tắt là "hippo",
bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ có nghĩa là "ngựa sông".
Ngựa sông dùng nhiều thời gian ở dưới nước,
nhưng cũng có thể sống nhiều tháng trên cạn, trong bụi rậm.
Sau khi gần hết một ngày dưới nước hoặc quanh đó,
những chú ngựa sông này sẽ lên bờ vào đêm để gặm cỏ.
Đối với hầu hết các loài động vật, dòng sông chảy hung tợn này
sẽ vô cùng nguy hiểm,
nhưng với ngựa sông thì lại chính xác là nhà của nó ở đây.
Từ vùng nước tới đất liền
tại đây ở Châu Phi chúng ta có thể tìm thấy vài loài động vật quyến rũ bậc nhất trên hành tinh của chúng ta,
như con báo hoa này
Báo hoa là loài Sinh vật duyên dáng và bí ẩn,
và sống cả đời hầu hết một mình.
Nó thích đi săn vào đêm để ẩn trốn và tránh cái nóng ban ngày.
Con báo hoa này lén theo con mồi trong lãnh thổ của nó chậm rãi và rón rén,
sử dụng bộ lông hoa văn của nó để ngụy trang
bởi thế nó có thể tiếp cận con mồi gần nhất có thể trước khi bất ngờ tấn công.
Chúng ta hãy đi theo nó một lúc khi nó tìm thức ăn cho bữa tối trong đám cây cỏ này.
Những con chim không nghi ngờ này chưa nhận ra rằng con báo hoa đang theo dõi chúng.
Nó quá mệt để săn lũ chim trong cái nóng của ban ngày.
Nó thích nghỉ ngơi hơn.
Bởi thế mà những chú gà sao (gà trĩ, trĩ sao) này có thể thơ thẩn xa hơn vào Savanna
và ghé qua thăm gia đình ngựa vằn này.
Co ngựa vằn này dành gần như cả ngày để gặm cỏ.
Nó trông có vẻ cô đơn ở đây nhưng trên thực tế nó là một phần của một bầy lớn.
Đây là gia đình của ngựa vằn và những người bạn.
Chúng muốn ở lại với nhau
bởi vì không như cá sấu và báo hoa,
chúng rất yếu và có thể bị tấn công.
Như nhiều loài sống trên hoang mạc Savanna,
các con ngựa vằn rất phụ thuộc vào nước và cỏ
và dành nhiều thời gian cho việc di cư
để đảm bảo chúng luôn luôn gần với một nguồn thức ăn chất lượng.
Chúng hạnh phúc nhất khi chúng có một nơi đẹp đẽ để thư giãn và làm một ngụm,
nhưng chúng cũng thường quên rằng những con cá sấu luôn theo dõi chúng đến mất ngủ.
Ngựa vằn có quan hệ gần gũi với ngựa.
Chúng là họ móng guốc đơn to lớn, được thiết kế cho những chuyến di cư dài và tốc độ.
Ngựa vằn điển hình cao từ 1,1m đến 1,4m tính đến vai.
Con tê giác đen này vẫn đi chơi lang thang khắp vùng đồng bằng một mình để tìm nước uống.
Dù rằng nó hoàn toàn thích nghi với điều kiện khô hạn,
Nó cần tìm được nguồn nước sớm.
Những cái sừng nhọn của nó trông có vẻ khiếp sợ nhưng thực tế nó là loài ăn cỏ
nó ăn cành con, nhánh cây và những thực vật khác thay vì ăn thịt.
Tê giác chỉ hung dữ khi chúng bị quấy rầy.
Nhưng chúng đã bị giết hại bởi con người trong nhiều thế kỷ
vì sừng của nó rất có giá trị.
Điều này khiến chúng trở thành một trong những loài đang bị đe dọa nhất trên hành tinh này.
Một loài ăn cỏ khác cũng gọi Savanna là nhà
là loài hươu thách thức-trọng lực (hươu cao cổ).
Hươu cao cổ là loài động vật cao nhất có vú đang còn sống trên trái đất,
phát triển tới chiều cao khổng lồ là 6,1m.
Mặc dù hươu cao cổ có xu hướng dành hầu hết thời gian trong bầy,
nhưng chúng thực sự không có nhiều quan hệ ràng buộc với những con hươu cao cổ khác.
Ở đây chúng ta thấy một con hươu cao cổ đang gặm lá cây keo.
Riêng cổ của nó đã dài 2m
và đã tiến hóa hơn trong hàng triệu năm qua.
bởi vậy mà nó có thể vươn tới những cái lá trên những cây cao nhất.
Hươu cao cổ thì to lớn, đôi mắt lồi ra để có khả năng có tầm nhìn toàn cảnh và rộng lớn,
giúp chúng dễ dàng phát hiện ra những con thú ăn thịt.
Cũng như những cái cổ dài đáng kinh ngạc, hươu cao cổ cũng có lưỡi
mà có thể dài đến 50cm.
Như là vân tay của con người,
mỗi một con hươu cao cổ đều có kiểu lông đặc trưng cá nhân.
Những kiểu lông phức hợp này giúp hươu cao cổ ngụy trang
làm cho chúng khó bị thú ăn thịt phát hiện ra hơn.
Như bạn có thể thấy, không có thiếu thức ăn trong khu vực này.
Và đây là điều may mắn đối với nó và gia đình nó, bởi vì hươu cao cổ cần ăn nhiều
và nó ăn không chỉ lá cây mà cả cành con
bởi vì chúng chứa nhiều can-xi và prô-tê-in hơn.
những chất hươu cao cổ cần để giữa vững được tỷ lệ tăng trưởng.
Nó cũng muốn ăn cỏ, cây bụi và trái cây.
Tổng cộng lại, hươu cao cổ là những con vật hay đói,
nó ăn khoảng 34kg bộ lá mỗi ngày.
Hươu cao cổ tiêu hóa lá cây và bộ lá khác chúng ăn tương tự như cách của bò.
Chúng thích nhai thức ăn nát, nuốt để giúp tiêu hóa từng phần.
trước khi đưa ngược trở lại mồm để nhai tiếp.
Để thỏa mãn sự thèm ăn vô độ của chúng,
cả gia đình tiếp tục di chuyển đến rặng cây tiếp theo.
Nhưng còn có nhiều hơn những loài động vật to lớn để khám phá ở Châu Phi.
Ở đây chúng ta thấy có thêm một chú voi con trong một đàn voi.
Chú voi con này khoảng 2 tuần tuổi.
Giống như những chú ngựa vằn con, các chú voi con có thể đứng và đi ngay lập tức.
Điều này mang đến cho chúng một cơ hội tốt hơn để chống lại thú ăn thịt
và bởi vì voi có xu hướng di chuyển những quãng đường dài,
nên chú voi choai này sẽ không làm chậm hành trình của bầy quá nhiều.
Những con voi bố mẹ hướng dẫn đàn voi con đến vũng nước tiếp theo.
Voi phụ thuộc nhiều vào nước
và hầu hết cuộc đời chúng dành thời gian ở vũng nước, hoặc tìm vũng nước khác.
Thêm vào đó, voi làm mát cơ thể bằng cánh đập tai thật mạnh,
Bởi vì trời rất nóng ở Savanna nên voi đã phát triển vành tai to lớn.
Chúng ta cùng tham gia vào buổi tắm sáng của chúng nhé.
Những con voi sống lâu thường có những bộ óc to và chúng thực sự thông minh,
vì thế mới có thành ngữ sau "Voi không bao giờ quên"
Cuộc đời của voi đực và voi cái rất khác nhau.
Những con cái hình thành lên mối quan hệ ràng buộc vững chắc với nhau và nuôi dưỡng những con nhỏ của chúng,
trong khi những con đực có xu hướng dành thời gian một mình.
Thỉnh thoảng chúng thậm chí còn bỏ đàn rồi gia nhập một đàn mới.
Con voi này đã lên khỏi nước với một lớp choàng bằng bùn trên cổ.
Nó biết rằng bùn sẽ bảo vệ nó khỏi mặt trời
và cũng đóng vai trò đuổi côn trùng.
Khi ban ngày đã được khác lên, trên thảm cỏ dài của Savanna
các loài khác nhau di chuyển không ngớt.
Chúng ta thấy ở đây một con báo Cheetah, một trong những loài động vật nhanh nhất trên thế giới.
Cheetah có thể đạt tới tốc độ 120km/h.
Con báo này dành hầu hết thời gian trong ngày của nó nghỉ ngơi và trú ẩn khỏi mặt trời Châu Phi nóng bỏng.
Nhưng không giống như những con mèo Châu Phi, nó thích đi săn vào ban ngày hơn.
Như các bạn có thể thấy, con báo Cheetah này là một con vật được thiết kế cho tốc độ.
Nó có một cơ thể thon dài,
như vậy là vô cùng nhẹ đối với một con có cùng kích thước với nó.
Nó cũng có chân dài, xương sống mềm dẻo
và một cái đuôi dài giúp nó giữ thăng bằng khi nó đuổi theo con mồi.
Chứng kiến mặt trời mọc trên Savanna
hẳn phải là một cảnh tượng rực rỡ nhất trên trái đất.
Khi ánh mặt trời trườn lên khắp đồng cỏ,
chúng ta bắt đầu nhận thấy rõ cả quần thể hoang dã đang thức dậy trong một ngày say mê khác.
Một loài động vật luôn luôn dậy sớm,
đó là linh cẩu đốm đi kiếm thức ăn.
Hầu hết mọi người đều nghĩ rằng linh cẩu chỉ là loài ăn xác chết (scavenger),
là loài ăn phần còn lại của các con vật bị giết bởi các con thú ăn thịt khác
như là báo Cheetah hoặc báo Leopard.
Mặc dù vậy chúng tôi gần đây đã phát hiện ra rằng linh cẩu đốm
thực sự tự chúng giết khoảng 95% trong số dinh dưỡng chúng ăn.
Linh cẩu có thể là loài động vật khá hung dữ
và đã được biết đến là đẩy lui được cả báo và đôi khi là sư tử
để mà bảo vệ thức ăn của chúng.
Linh cẩu cũng đã từng được biết đến là tấn công con người.
Đây là những con linh cẩu đốm.
Chúng dễ gần nhất trong loài linh cẩu.
và cũng là những thợ săn giỏi nhất.
Linh cẩu đốm có thể nặng tới 75kg,
chắc chắn điều này khiến chúng là một lực lượng được tính đến.
Phong cảnh lãng mạn này có vẻ ngoài yên tĩnh và thái bình.
Nhưng điều này thực sự lừa dối,
bởi vì con sư tử này đang tìm kiếm con mồi thích hợp.
Điều mà nó không biết là bữa ăn hoàn hảo của nó chỉ ngay bên kia đồi.
Những con trâu Châu Phi này thì khá chậm chạp và không được thông minh lắm,
có nghĩa là chúng có thể dễ dàng bị những con thú ăn thịt như sư tử săn được.
Tất cả các loài hoang dã ở chỗ vũng nước này đều đang lợi dụng bùn làm mát,
mà quên lãng tất cả những nguy hiểm đang ẩn náu xung quanh Savanna.
Cuối cùng, con sư tử này đã nhắm đến đàn trâu khi chúng đi khỏi vũng nước.
Đàn trâu chậm rãi hướng đi,
nhưng một hoặc hai trong số chúng dường như căng thẳng.
Chúng có thể cảm nhận có cái gì đang theo dõi chúng.
Trâu rừng Châu Phi có cái gọi là quan hệ cộng sinh với loài chim nhỏ.
Trâu mang thức ăn đến cho chim bằng hình thức những con bọ,
trong khi nhận lại dịch vụ làm sạch.
Bất chợt, con sư tử và em gái nó nhảy bật lên
và bắt đầu săn đuổi bầy trâu đông đảo đó.
Đàn trâu có thể vượt qua những con sư tử nếu chúng hợp tác với nhau.
Lần này, mặc dù vậy, chúng thoát được.
Sư tử là loài rất bầy đàn và sống cùng trong niềm kiêu hãnh.
Ngoài việc săn bắt và trải lông cho nhau, chúng dành nhiều thời gian trong ngày để ngỉ ngơi.
Việc này phần lớn là để bảo tồn năng lượng và để ẩn náu.
Sư tử lớn lên cùng nhau và tạo nên gia đình vô cùng gần gũi, những bầy thân thiết.
Hôm nay, các chị đã thất bại trong việc mang thức ăn về cho niềm tự hào.
Nên chú sư tử này có thể phải chờ một thời gian dài cho bữa ăn tiếp theo.
Nhưng Châu Phi còn có những động vật khác mê hoặc hơn để chào mời,
như là những con khỉ đầu chó này.
Những con khỉ đầu chó Chacmas thích ngáp đi chơi lang thang quanh Savanna thành nhóm
để lục lọi thức ăn.
Với những con khỉ đầu chó này, chỗ đứng xã hội của một thành viên
đóng một vai trò to lớn trong việc tìm kiếm các quyết định.
Những thành viên có uy thế hơn thường là những con đực đầu đàn,
dẫn dắt phần còn lại của nhóm và quyết định nơi nào đến để tìm kiếm thức ăn.
Chú khỉ con này đang được hưởng một chuyến đi miễn phí trên lưng mẹ nó.
Một khi lũ khỉ này đến vị trí tốt,
chúng sẽ bộc lộ hành vi tìm kiếm thức ăn tập thể
để ăn một khối lượng thức ăn tương tự như nhau.
Khỉ đầu chó Chacmas sống trong các nhóm xã hội được gọi là các bầy.
Trong một bầy, con đực và con cái
có thể hình thành lên cái được đề cập đến như là "tình bạn".
Chúng ta hãy quan sát những con khỉ nhỏ này tương tác với nhau
bằng việc trèo lên một cái cây già,
như lũ trẻ ở sân chơi.
Sung sướng là trong trò chơi ngây thơ của chúng, lũ khỉ gần như có thể quên
rằng ở Savanna luôn luôn có cái gì đó kỳ quái đang theo dõi bạn.
Việc bay thành vòng tròn đáng ngại của lũ chim chỉ có thể có nghĩa một điều.
Đã có một vụ giết chóc.
Những con ăn xác chết cơ hội đã tụ họp lại nơi vụ giết
để cố gắng và kiếm trộm một ít thức ăn miễn phí.
Nạn nhân là con trâu rừng Châu Phi đã bị linh cẩu giết.
Cảnh tượng ghê gớm đầy máu này phổ biến trong các khu rừng của Châu Phi.
Loài chim ăn xác chết như cò già Marabou
và kền kền tụ tập trên ngọn cây này,
đợi đến lượt chúng để tóm một miếng thịt.
Những con cò già này là loài chủ yếu sống ven nước, nhưng chưa bao giờ là những con bác bỏ một bữa ăn miễn phí.
Loài ăn xác chết mất quá ít nỗ lực và dùng quá ít năng lượng
bởi vậy mà hầu hết các con vật sẽ chớp lấy nếu cơ hội xuất hiện.
Con linh cẩu này đang cố gắng hết sức để đẩy lùi lũ kền kền,
vì biết rằng chúng sẽ nhanh chóng ăn thức ăn của nó.
Dẫu vậy lũ kền kền này vẫn dai dẳng.
Cần nhiều hơn thế để dọa đuổi chúng đi khỏi một bữa ăn.
Sự quyết tâm của lũ kền kền cuối cùng cũng phải trả giá
và trong khi con linh cẩu này đang rúc mõm, lũ kền kền tiến vào
và trèo lên xác chết.
Mặc dù cò già cao hơn kền kền
nhưng chúng lại không thể đối chọi được trong phạm vi gây hấn và sức mạnh
và bị buộc phải quan sát từ bên lề.
Savanna trở lên yên tĩnh trong ánh mặt trời buổi chiều thiêu đốt.
Những con linh dương vẫn đang di cư.
Đây là những con linh dương đầu bò màu xanh.
và chúng đang thực hiện cuộc di cư dài, kiệt sức
ngang qua vùng đất trong mùa khô để tìm cỏ tươi cho thức ăn.
Trong suốt chuyến di cư này, linh dương đầu bò có thể rất dễ bị tấn công bởi những con thú ăn thịt.
như là báo Leopard, báo Cheetah, linh cẩu đốm và cá sấu xảo trá sông Nile.
Linh dương có xu hướng tập hợp cùng nhau thành những bầy lớn
khi mà cơ hội bị tấn công cao bởi thú ăn thịt.
Đàn này đã bị một con báo hoa ở cao trên cây đưa vào tầm ngắm.
Nó đã nhận ra một trong những con linh dương này bị thương ở chân.
Điều đó sẽ khiến dễ dàng hơn nhiều cho nó để bắt và giết con vật này.
Cử chỉ của nó thay đổi gần như ngay lập tức từ bộ dạng của một con mèo lười
sang tư thế của kẻ giết chóc đầy kỹ năng được thúc đẩy cao.
Nó nhanh chóng trèo xuống từ điểm quan sát rồi lẩn vào bụi cây thấp.
Con báo di chuyển nhanh và hiệu quả, bước chân nhẹ nhàng để tránh gây tiếng ồn.
Nó đang giữ kín mình để tránh bất cứ sự chú ý nào từ đàn linh dương.
Lũ kền kền biết điều sắp xảy ra và chất đống hy vọng về một bữa ăn miễn phí.
Nó chắc chắn phải ở trong đám cỏ dài,
sử dụng bộ lông được ngụy trang để tối đa hóa hiệu quả.
Nó bất ngờ tấn công và nhắm thẳng đến cổ con linh dương.
Móng vuốt của nó quặp chặt vào xung quanh khí quản của con linh dương
để bóp nghẹt thở con vật này.
Lũ kền kền đã quan sát toàn bộ hồi kịch liệt
và biết rằng một bữa ăn ngon lành đang đến.
Con báo hoa kết thúc cuộc săn bằng cách mang con linh dương vào đám cỏ dài
để giấu khỏi lũ ăn xác chết và những con thú ăn thịt khác.
Báo hoa muốn cất trữ chiến lợi phẩm
bởi vậy chúng có thể ăn trong một thời kỳ dài.
Đôi khi chúng sẽ có vài con được cất trữ cùng một lúc
và sẽ ăn ở giữa đó.
Báo hoa phải chắc chắn rằng những cái xác này
được giấu hết sức kỹ, hoặc như chúng ta vừa thấy,
không thể đếm hết những con ăn xác chết trong môi trường này
đang đói và sẵn sàng ăn bất cứ cái gì chúng thấy.
Con voi này đã bị buộc phải di chuyển từ một vũng nước
đến vung đồng bằng khô và cằn cỗi
để gặm cỏ và vấn đề dinh dưỡng khác
Một con voi trưởng thành Châu Phi
ăn khoảng từ 100kg đến 50kg thức ăn mỗi ngày
và dành 3/4 thời gian của nó
ngày và đêm, để ăn.
Con voi này dùng cái vòi vô cùng khéo léo của nó
để kéo cỏ từ mặt đất đưa vào mồm.
Ngà của voi dùng vào nhiều mục đích.
Những việc này bao gồm đào, tuốt vỏ hoặc đánh dấu cây,
dọn cành và nhánh lá cây,
và khi những gã khổng lồ hiền hòa này buộc phải chiến đấu để bảo vệ gia đình,
những chiếc ngà này trở thành một vũ khí cực kỳ nguy hiểm.
Voi điều khiển vòi rất giỏi.
Công cụ mạnh mẽ này cũng cho phép nó thở ở dưới nước,
để tạo ra tiếng kèn trompet to nổi tiếng của nó.
và để có được một cảm giác tiếp xúc sắc bén.
Nhưng giác quan thiết yếu nhất cho voi lại là khứu giác của nó.
Người ta đánh giá rằng khứu giác của voi
thì nhạy cảm gấp 4 lần so với chó săn.
Mùa khô có thể đặc biệt trừng phạt đồng bằng Châu Phi
và nhiều loài động vật chết vì mất nước hay vì thiếu thức ăn.
Đó là lý do tại sao di cư là hy vọng duy nhất để tồn tại.
Cuối cùng, đàn linh dương đã hoàn thành cuộc di cư dài của chúng
trong việc tìm cỏ tươi.
Chúng đã tìm thấy một vũng nước phù hợp để có thể uống ở đó
sau chuyến đi dài và khô hạn.
Cuộc di cư vĩ đại, to lớn lạ thường hàng năm của linh dương
là một trong 7 Kỳ quan Mới của Thế giới.
Không có nơi nào khác có một sự di chuyển mênh mông như hành trình của linh dương.
Loài linh dương đã tiến hóa để hành trình di cư của chúng được định thời gian
khớp với mùa mưa và phát triển của cỏ hàng năm.
Theo cách này, linh dương lúc nào cũng gần nguồn cung cấp nước.
Trong khi đàn linh dương đang dập tắt cơn khát,
thì con ngựa vằn này đang kết bạn với những con khác trong bầy.
Sự liên minh luôn có giá trị trong môi trường khắc nghiệt này.
Bởi vì chúng thường khát nên ngựa vằn đơn giản là không có lựa chọn nào
và liên tục phải đối mặt với nguy hiểm rình rập chẳng hạn như cá sấu.
Con cá sấu này ngâm mình trong nước để không bị nhìn thấy.
Nhưng lần này nó đã bị lũ ngựa vằn phát hiện ra
và cả bọn cố gắng thoát nạn bảo toàn mạng sống.
Một trong những con ngựa vằn này vừa sinh ra một chú ngựa mới.
Ngựa vằn cái, hoặc ngựa cái, trưởng thành nhanh hơn là đối tác giống đực của chúng.
Chúng có thể bắt đầu sinh sản khi chúng được 3 năm tuổi,
trong khi đó con đực thì không đủ khỏe để sinh sản cho đến khi chúng 5 hoặc 6 tuổi.
Giống như ngựa, ngựa vằn mới sinh đã có thể đứng,
và đi run rẩy được gần như sau khi được sinh ra.
Đây là sự phát triển tiến hóa để khiến chúng ít non yếu hơn đối trước những con thú ăn thịt.
Ngựa non được sinh ra với các sọc nâu và trắng, nhưng sẽ đậm đi khi chúng trưởng thành.
Chú ngựa non này được sinh ra với nhau thai còn dính,
mà ngựa vằn mẹ đôi khi ăn sau khi sinh vì nó giàu chất dinh dưỡng
và muối là thứ mà ngựa mẹ cần sau khi lao động căng thẳng.
Nhau thai cũng có thể món ăn dinh dưỡng cho các loài vật khác.
Những con đại bàng hung đen này nhận ra miếng nội tạng này bị bỏ đi đầu tiên.
Nhưng cũng chẳng bao lâu trước khi những con chim khác nhảy vào.
Kền kền thì to hơn đại bàng,
và nó luôn có được miếng đầu tiên khi nó đến chỗ thức ăn.
Bất ngờ, một cuộc tranh giành thức ăn nổ ra
khi mà càng thêm đông lũ chim cố gắng kiếm một mẩu bữa trưa miễn phí đang chào mời.
Đại bàng, con đầu tiên đến chỗ thức ăn, bị buộc phải đứng bên ngoài quan sát
khi mà lũ kền kền đang nạp thức ăn.
Chú ngựa non này rúc sát vào mẹ nó.
Lũ kền kền tàn nhẫn và liều lĩnh là trải nghiệm đầu tiên của nó trên đồng bằng Châu Phi.
Ngựa mẹ ở sát bên con nhỏ,
bản năng bảo vệ thành viên mới nhất của đàn
cuối cùng nó sẽ hiểu vai trò của nó trong hệ thống phân loại của động vật hoang dã nơi đây.
Chúng ta hãy cùng khám phá xem cái gì mà chú ngựa non này nhìn thấy trong những giây phút đầu tiên của cuộc đời nó.
Mẹ và con gái lần đầu tiên đi dạo cùng nhau.
Khả năng đi được rất nhanh khi mới ra đời của chú ngựa non quả là kinh ngạc.
Ngựa mẹ đưa con gái đến chỗ vũng nước.
Nó cần nước một cách tuyệt vọng sau nỗ khi hết hơi để sinh đẻ.
Không con vật nào có một cái áo khoác đặc biệt hơn ngựa vằn,
không có hai con ngựa vằn nào chính xác giống nhau.
Có một số lý thuyết khác nhau
cố gắng giải thích lý do tại sao cho cái áo khoác sọc bắt mắt này.
Bởi vì tính độc nhất của nó, các sọc có thể giúp ngựa vằn nhận ra con khác.
Kiểu mẫu hoa văn cũng có thể làm cho thú ăn thịt khó khăn để nhận dạng
một con đơn lẻ trong cả đàn đang chạy trong một khoảng cách méo mó vào giữa ngày.
Cho một chuyến di chuyển an toàn hơn, ngựa vằn thường gia nhập những đàn linh dương lớn.
Đàn linh dương khổng lồ này thì mạnh gấp ngàn lần,
bao phủ toàn bộ đồng bằng đến tận chân trời.
Mùa sinh đẻ đang đến trên Savanna.
Nhiều con vật giờ đã có con non.
Linh dương một lần nữa lại di cư, tìm kiếm nguồn nước tiếp theo.
Ngay cả khi chúng ngủ, báo Cheetah cũng luôn để ý tìm kiếm con mồi.
Những con mèo con này thở hổn hển để giữ mát.
Những con Cheetah con vẫn sống với mẹ, học từ mẹ của chúng.
Mẹ chúng sẽ mang con mồi bị thương về cho con của nó
để dạy chúng kỹ năng săn bắt và giết.
cho đến khi nó nghĩ chúng sẵn sàng đương đầu với thế giới một mình.
Sau khoảng 18 tháng con mẹ sẽ bỏ Cheetah con,
những con này sẽ hình thành lên một nhóm được biết như là nhóm họ hàng.
Hai năm sau những con cái sẽ rời nhóm
và những con đực ở lại cùng nhau; đôi khi qua suốt tuổi trưởng thành.
Thật là khó để mà tưởng tượng những con báo lông tơ này sẽ trở thành các cỗ máy giết chóc lanh lẹ
chỉ hai năm sau kể từ đây.
Với gia đình trẻ cần ăn của mình, nó liên tục quan sát để tìm kiếm con mồi.
Mặc dù vậy, nó cũng không chắc khi nhắm vào sức mạnh của một con linh dương.
Thay vào đó, nó ngắm một một con linh dương Gazen đang cùng với con của nó.
Linh dương Gazen là một trong những bữa ăn yêu thích của báo Cheetah.
Cheetah luôn biết rằng cuộc chạm trán này có thể dẫn đến một vụ giết
bởi vậy nó đưa con nó theo để dạy chúng cách hoàn thành công việc.
Gazelle là con vật vô cùng khỏe mạnh
và có thể chạy lên tới tốc độ 100km/h.
Điều này có nghĩa thông thường chúng có cơ hội ngon lành chống lại Cheetah
và thoát được trong khoảng 50% thời gian.
Mặc dù vậy, một con linh dương Nam phi cùng với con nhỏ
thì quá dễ bị tấn công vì con nhỏ không thể chạy nơi nào mà gần sát với tốc độ của mẹ nó.
Cheetah nhìn thấy con nhỏ tách khỏi mẹ nó
và thế thời điểm này nó phóng ra cú tấn công mau lẹ.
Tốc tộ không thể tin nổi của nó nhìn thấy rất ràng và nó nhanh chóng bắt kịp con Gazelle.
Con Gazelle đánh võng và chạy lắt léo,
nhưng con Cheetah thì lợi thế hơn đối với thử thách này
nó sử dụng phản ứng và khả năng cân bằng tuyệt vời
để đánh võng với con Gazelle trước khi cuối cùng tóm nó.
Điều này rõ ràng là thách thức đối với Cheetah,
khi mà các con vật ở đây sẽ lấy bất cứ thức ăn nào có thể.
Điều này cũng xứng đáng là một bài học giá trị cho đàn con của nó.
Những con Cheetah đang lớn này sẽ phải tiếp thu nhiều bài học từ mẹ nó
trước khi cố gặng tự hạ được một con vật.
Đàn Cheetah con vào độ tuổi này có sự ngon miệng gần như không thể thỏa mãn
vì chúng cần nhiều prô-tê-in, chất béo và can-xi để phát triển.
Và chúng phải ăn con mồi của chúng càng nhanh càng tốt,
không phải vì lũ ăn xác chết như kền kền, cò già,
mà vì những con thú ăn thịt lớn hơn như sư tử, kẻ ở ngay bên.
Nhưng ở đây chúng tập trung tất cả lại để có thể dùng bữa cùng gia đình trong yên bình.
Báo mẹ cẩn thận đảm bảo rằng
báo con ăn thức ăn vào bụng,
vì chúng có thể ăn bữa tiếp theo sau một thời gian rất dài.
Châu Phi còn có nữa để mời chào,
Lợn Warthog cũng rất phổ biến ở Khu Bảo tồn quốc gia Masai Mara
Con lợn Warthog này là một thành viên của gia đình lợn.
Chúng không phải là loài có lãnh thổ riêng biệt mà thay vào đó chiếm giữ cái được biết đến
là "miền nhà" mà chúng gặm cỏ thành từng nhóm gọi là "đàn lợn rừng"
Chúng có kỹ thuật ăn đặc biệt quỳ xuống khi gặm.
Chúng là loài động vật ăn cỏ, nghĩa là ăn chủ yếu là cỏ,
lá cây, rễ cây và chất hữu cơ khác.
Con sư tử này đã nhắm đến một trongn hững con lợn con
và, giống như Cheetah, biết rằng những con vật nhỏ
thì dễ dàng bắt hơn nhiều so với con trưởng thành.
Bữa ăn này sẽ không đủ cho niềm kiêu hãnh,
nhưng sẽ thúc đẩy năng lượng của nó và giúp nó mang bữa ăn lớn hơn về.
Bất chợt bản năng sắn bắt của nó bật lên hành động.
Con lợn con nhận thấy nguy hiểm và cố gắng thoát thân.
Tốc độ của con lợn không đối chọi được với sư tử nên sư tử đã dễ dàng tóm được.
Mặc dù đây chỉ là một bữa ăn nhỏ,
những con sư tử khác ở trong niềm tự hào vẫn vây đông quanh kiếm một miếng,
nhưng nó không có tâm trạng chia sẻ.
Vì tôn trọng, chúng bỏ nó lại lại ăn một mình không phiền hà.
Những chú linh dương Châu Phi này đang thưởng thức những ngọn cỏ tươi gần nước.
Những con đực thì đặc biệt, những cái sừng to lớn của chúng.
Những con cái được nhận diện bởi không có sừng, ở sau không xa,
nhìn về phía những con đực.
Nhưng những gã này này là ai, mà đang gặm cỏ với chúng?
Linh dương Thomson (gazen),những con chúng ta gặp khi trước, cùng nơi phân bố với linh dương Impala.
Điều này có nghĩa thỉnh thoảng chúng dùng chung lãnh thổ
và chung sống hòa bình với nhau.
Nhưng con linh dương Thomson này đang động đực,
mà đó là hoạt động chúng biểu diễn hàng năm vào cuối mùa mưa
khi điều kiện sinh lý của chúng lên tới đỉnh cao.
Những con đực làm thế này để khẳng định vị thế trội hơn và để gây ấn tượng với con cái.
Còn có một dòng có vú thứ 3 sống trong đàn của chúng ta.
Đây là những con Kongoni.
Chúng liên quan đến cả linh dương Gazelle và Impala,
chúng là tất cả của một loài được gọi là Bovidae.
Kongoni là loài động vật có-vú khá lớn với con đực nặng khoảng 136kg
và con cái nặng khoảng 118kg.
Topi được nhìn thấy ở đây thì mãnh mẽ hơn vẻ bề ngoài
và có thể đạt tới tốc độ chạy 80km/h.
Con Topi đực có sừng
và kích cỡ của sừng giúp chúng quyết định vị trí xã hội của chúng trong bầy.
Không may thay, thế hệ con cháu của loài linh dương tao nhã này đang bị đe dọa tuyệt chủng.
Chúng ta chỉ có thể hy vọng rằng con Topi con này sẽ không rơi vào làm nạn nhân của Cheetah hay Leopard.
Con vật trông to lớn lạ thường này được gọi là một con linh dương Eland phổ biến.
và di chuyển trong những đàn từ 10 đến 30 con.
Cũng như những điểm dấu khác biệt tuyệt đẹp của mình,
linh dương Eland có thể làm cơ thể ngừng toát mồ hôi để bảo toàn nước.
Điều này là thiết yếu trong một môi trường nơi mà nước rất khan hiếm.
Thật thú vị khi nghĩ đến nhóm Bovida hợp nhất với Eland
có thể tìm thấy đủ thức ăn trong sự khô hạn của Svanna để tồn tại.
Con sư tử này, một trong nhiều con sư tử trong niềm tự hào, không có bờm.
Đây là một ví dụ của tính lưỡng dục
và có nghĩa rằng vô cùng dễ dàng để phân biệt sư tử đực và sư tử cái.
Nhưng con sư tử này đã luôn là sự yêu thích của con đực đầu đàn.
Sư tử không kết đôi vào bất cứ thời điểm đặc biệt nào trong năm
vì sư tử cái luôn động dục,
có nghĩa chúng có thể có mang thai vào bất cứ thời điểm nào trong năm.
Hai con này thường tách khỏi đàn và ở riêng với nhau.
Trong khi hai con sư tử đang trốn trong cỏ,
thì con cò già đói khát và lũ kền kền đang bay vòng gần đó tìm thức ăn.
Một băng linh cẩu đã thực hiện xong một vụ giết chóc, lần này thì ở ngoài tầm nhìn của lũ chim.
Linh cẩu đốm phát triển bộ răng nhọn của chúng ngay sau răng tiền hàm.
Điều này có nghĩa rằng chúng có thể săn và giết con mồi sống
thay vì phụ thuộc vào xác của những con vật đã chết.
Đến thời điểm này, lũ cò già phiền phức đã nhận thấy mùi của vụ săn.
Linh cẩu là loài phàm ăn và chúng có những hàm răng được chuyên biệt hóa
và những bộ máy tiêu hóa hiệu quả có nghĩa rằng chúng có thể hấp thụ dinh dưỡng từ da tới xương.
Một con linh cẩu có khả năng ăn hầu hết các phần của cái xác từ lông,
sừng cho đến móng guốc
và bởi vậy khi một nhóm linh cẩu kết thúc ăn,
hầu như sẽ chẳng còn dấu vết còn lại của cái xác.
hai con cò già tham lam thì quá dễ để đẩy lùi hơn là kền kền
và con linh cẩu này đã tiến hành nhanh gọn.
Ở đây, chó rừng trưởng thành trở lại hang với lũ con của chúng.
Trong khi nuôi lũ chó con, chó rừng sống trong những cái hang của lợn Warthog được ngụy trang.
Trong ổ dưới lòng đất an toàn, lũ chó rừng ngủ ngon về đêm.
được bảo vệ khỏi thú ăn thịt như là báo Cheetah hay Leopard.
Ngựa vằn đang chuẩn bị di cư.
Vài đàn đã hội tụ lại để thực hiện chuyến đi.
Con cá sấu này nghĩ rằng nó đã tìm thấy một chỗ hoàn hảo
nơi mà đàn linh dương và ngựa vằn di cư sẽ phải ngang qua.
Ngựa vằn đã gia nhập linh dương
và tập trung tại mép nước để vượt qua.
Bản năng của chúng khiến chúng phải bất đắc dĩ mạo hiểm đi vào nước.
Và dịp này, cá sấu đã trượt mất cơ hội.
Cả bầy giờ đang di chuyển xa khỏi dòng sông.
Khoảng 110 ngày đã trôi qua từ khi chúng ta nhìn thấy hai con sư tử ở riêng.
Quãng thời gian này khoảng thời trung bình đối với một kỳ sinh đẻ của sư tử.
Nó đã sinh ra hai con non, kết quả của việc kết đôi của nó.
Sư tử thích sinh con ở một khu vực biệt lập, cách xa đàn.
Sư tử con thì dễ bị tấn công từ chó rừng, rắn, đại bàng, báo
và thậm chí cả sư tử khác.
Sư tử con khi sinh ra chưa mở mắt, và không thể dùng mắt cho đến khoảng một tuần sau khi sinh.
Những con non về cơ bản không thể tự lo cho mình trong tuần đầu tiên của cuộc đời chúng,
mà chủ yếu dựa vào mẹ chúng để tồn tại.
Thông thường thì sử tử mẹ sẽ không giới thiệu con của mình với niềm tự hào
cho đến khi chúng 8 tuần tuổi.
Điều này là để mà sư tử mẹ có thể chăm sóc chúng ở nơi trú ẩn an toàn
mà không bị các thành viên khác của bầy quấy rầy.
Sư tử mẹ luôn cẩn thận di chuyển đàn con của nó giữa vài nơi ẩn nấp hàng tháng.
Việc này là để ngăn cản mùi hơi tăng lên
có thể tiềm tàng đánh động lũ thú ăn thịt tới chỗ ở của chúng.
Nó có thể chuyển con đi bằng cách nhấc chúng lên bằng mồm.
Cách này có thể trông khá đau với lũ con non,
nhưng chúng có bộ da đặc biệt chùng và co giãn ở phần da gáy trên cổ chúng.
Nó được thực hiện trong cách mà sư tử mẹ chuyển con đi giữa các chỗ ẩn nấp,
mang chúng từng con một từ nơi này sang nơi kia.
Chỉ sau ba tuần tuổi con non mới bắt đầu đi được.
Điều này là rất khác biệt đối với một vài loài chúng ta đã thấy khi trước
như ngựa vằn và voi,
những con non đó có thể đi gần như ngay lập tức sau khi sinh.
Điều này là bởi vì sư tử non được giữ ở nơi ẩn trốn tương đối an toàn
trong vài tuần đầu tiên của cuộc đời chúng.
Những con non này sẽ có nhiều thử thách phía trước.
Khoảng 80% sư tử con chết trước khi chúng trưởng thành.
Không chỉ có con sư tử đó tìm thấy đối tác và sinh con.
Con báo cô độc này cũng phải tăng dân số.
Nó đã chọn được một đối tác và chúng tìm đường đi vào đám cỏ dài.
Như bạn có thể thấy, có một mức độ lưỡng tính dục
giữa con đực và những con Leopard cái,
với con đực to hơn con cái nhiều.
Gống như sư tử, báo Leopard có thể kết đôi suốt năm.
Leopard mang thai trong khoảng từ 90 đến 150 ngày,
và thích sinh con ở trong hang hoặc thân cây rỗng.
Các cặp Leopard ở cùng nhau trong vài ngày khi giao phối và thậm chí săn cùng nhau.
Trong khi chúng ở riêng, chúng sẽ giao phối vài lần một ngày.
Đàn linh dương và ngựa vằn vẫn chưa tìm đường vượt sông.
Đàn linh dương lớn nhất được biết đến có số lượng hơn 1 triệu con.
Theo ngôn ngữ của con người thì đó là toàn thể dân số của Manhattan.
Mặc dù vậy thì thành viên đàn của chúng ta vẫn đang chất đống bên bờ sông.
Sau một lúc, vài con ngựa vằn dũng cảm
đã bước những bước đầu tiên vào dòng nước đang chảy nhanh này.
Hiển nhiên là việc vượt dòng sông này
sẽ là vô cùng nguy hiểm đối với những con vật này.
Mỗi năm có 1,5 triệu con linh dương
tiến hành di cư tìm kiến thức ăn và nước,
và không may, mỗi năm
có khoảng 250.000 con vật không đến được đích.
Bởi vậy, khả năng bị bắt khỏi đàn dọc đường đi là rất cao.
Ngày càng nhiều các con vật tụ tập lại bên bờ sông
và cảnh tượng trông thật hỗn loạn.
Mặc dù bề ngoài trông hoàn toàn lộn xộn, bừa bãi và điên cuồng,
nhưng những nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng các đàn động vật vượt sông
thực sự sở hữu "trí tuệ bầy đàn",
bằng cách những con vật này làm việc cùng nhau thành một nhóm để cố gắng và vượt các trở ngại.
Những con vật này vượt sông vội vàng
đã tạo ra một dạng tắc nghẽn giao thông ở bờ sông bên kia.
Điều này có nghĩa rằng vài con bị mắc trong dòng sông, rơi vào tình trạng nguy hiểm.
Những con vật này lấy tự tin khi nhìn thấy những kẻ bạn đường
thành công vượt sông,
và ngày càng nhiều linh dương và ngựa vằn lội vào nước.
Mặc dù nó có thể không đơn giản cho vài con như nó thấy.
Việc tập trung khổng lồ của các con vật đã không thoát khỏi sự chú ý của con cá sấu này.
Nó và bạn nó tập hợp ở xuôi dòng gần đấy
đợi một con bị rắc rối để tiến tới.
Dòng chảy ngày càng trở lên dữ tợn hơn
và vài con đang có nguy cơ thực sự bị cuốn xuôi dòng.
Vài tay bơi yếu hơn trong nhóm bắt đầu vùng vẫy
và bị kéo ngày càng xa khỏi bờ bên kia,
nơi mà chúng đang cố gắng đi đến.
Ngựa vằn và linh dương phải bơi vô cùng khó khăn
để tránh khỏi bị cuốn đi bởi dòng nước chảy nhanh này.
Vài con, mặc dù cơ thể đã kiệt sức,
vẫn nỗ lực đến được bờ bên kia ở nơi hẹp nhất của dòng sông.
Con vật này không may không đủ khỏe
và đã bị cá sấu bắt.
Con linh dương này đã cố gắng vượt sông thành công,
nhưng giờ đây lại thấy mình mắc kẹt trên mép bờ sông bên kia,
không thể vượt lên mặt đất phía trên.
Linh dương giao tiếp với nhau bằng mắt, giọng, và qua cả đánh hơi nữa.
Tiếng rống của con đực có thể được nghe thấy từ xa tới 2,5km.
Thành viên của bầy sử dụng chất tiết ra
để hướng dẫn linh dương trong bầy trong suốt hành trình.
Theo cách này, những con đi xa đằng sau bầy sẽ biết hướng nào để đi.
Như chúng ta có thể thấy ở đây, trong bầy của chúng ta, không một con vật nào bị bỏ lại đằng sau.
Trong khi đó vài con lạc xa bầy tiếp tục hoàn thành chuyến vượt sông
thì cả bầy vẫn tiếp tục cuộc di cư gian khổ và lâu dài ngang Châu Phi.
Một sự đa dạng khổng lồ của các con vật ngang qua Châu Phi thật rõ ràng thấy được
đối với ai đủ may mắn quan sát thấy.
Từ những kẻ ở dưới nước khổng lồ,
tới những con mèo dữ tợn săn đuổi con mồi của chúng từ cây này sang bụi cây kia.
Ngay đối với những con vật ăn cỏ đơn giản này,
con ngựa vằn mẹ này và con mẹ của tất cả các con vật, vẫn luôn như vậy, là trung tâm của các loài khác nhau.
Mỗi sinh vật đều có hành trình riêng của nó và một câu chuyện riêng để kể.
Mỗi con vật, không vấn đề gì dù chúng hung dữ hay gây chết chóc,
sẽ phải chiến đấu với những thời điểm tốt cũng như xấu.
Môi trường luôn thay đổi mà chúng đang sống này
có thể sung túc và cằn cỗi, khô hạn và ẩm ướt,
và những con vật này phải chính xác trong từng quyết định.
Chúng tôi đã đưa bạn vượt đồng bằng Savanna ở Châu Phi
và cho bạn thấy một vài những con vật gây kinh ngạc sống ở đây.
Chúng ta đã thấy các cuộc đấu tranh của chúng và cách chúng sống sót,
cách chúng làm việc cùng nhau hay cách chúng thích sống riêng rẽ hơn.
Chúng ta đã chứng kiến một chu kỳ sinh tử hàng năm,
theo cuộc sống hàng ngày trên đồng bằng này.
Nhưng điều mà liên kết những con vật này với nhau lại không chỉ là vấn đề tìm thức ăn và tồn tại,
mà trong kỷ nguyên hiện đại, thách thức to lớn của chúng
chính là thách thức tránh bị tuyệt chủng.
Chúng ta hãy cùng hy vọng tất cả loài vật chúng ta đã thấy
sẽ tiếp tục phát triển mạnh trên Savanna trong một thời gian dài, dài phía trước.
Biên dịch: alohac - V2T sub team - vinhtuyman@yahoo.com